ISO 9001:2026'ya geçiş: neler değişti, son tarih ne, nasıl hazırlanılır?
ISO 9001:2026, 16 Eylül 2026'da yayımlandı ve ISO 9001:2015'in yerini aldı. 2015 sürümüne göre belgeli her kuruluşun belgesini 30 Eylül 2029'a kadar yeni sürüme taşıması gerekiyor. Bu rehberde geçiş takvimini, madde madde değişiklikleri ve geçişe nasıl hazırlanacağınızı anlatıyoruz.
ISO 9001:2026 kısaca
Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO), kalite yönetim sistemi standardının altıncı baskısı olan ISO 9001:2026'yı 16 Eylül 2026'da yayımladı. Standardı ISO'nun kalite yönetimi teknik komitesi ISO/TC 176/SC 2 hazırladı. Yeni baskı ISO 9001:2015'i ve 2024'te yayımlanan iklim değişikliği ekini (ISO 9001:2015/Amd 1:2024) tek metinde birleştirerek yürürlükten kaldırdı.
İlk iş şunu netleştirelim: değişiklik bir devrim değil. Standart, ISO yönetim sistemi standartlarının güncel ortak yapısına (Harmonized Structure) uyarlandı; 4'ten 10'a kadar madde düzeni ve temel şartlar korunuyor. Akreditasyon kuruluşlarının uluslararası çatısı Global ACI, toplam değişikliği "minimal" olarak niteliyor. Yine de 2015'e göre belgeli her kuruluşun bu değişiklikleri sistemine işlemesi ve bir geçiş denetiminden geçmesi gerekiyor. Standardın genel yapısını henüz bilmiyorsanız önce ISO 9001 nedir? rehberimize göz atın.
Geçiş takvimi ve son tarihler
Geçiş kurallarını, 1 Ocak 2026'dan itibaren IAF'nin (ve ILAC'ın) yerini alan Global ACI yayımladı. "Global ACI-TECH-3-TR 2029-09-30 (M)" kodlu doküman, Global ACI'nin karşılıklı tanınma anlaşmasındaki akreditasyon kuruluşları ve bunların akredite ettiği belgelendirme kuruluşları için bağlayıcıdır. Takvim, yayım ayının son gününden (30 Eylül 2026) itibaren sayılır:
| Tarih | Ne oluyor? |
|---|---|
| 16 Eylül 2026 | ISO 9001:2026 yayımlandı. |
| 31 Mart 2027 | Akreditasyon kuruluşlarının yeni sürüme göre değerlendirme yapmaya hazır olması beklenir. |
| 30 Haziran 2027 | Belgelendirme kuruluşları geçiş beyanlarını verir; geçiş yapmayacak bir kuruluş müşterilerine bunu yazılı bildirir. |
| 30 Eylül 2027 | Akreditasyon kuruluşlarının geçiş kararları tamamlanır. |
| 31 Mart 2028 | Bu tarihten sonra ISO 9001:2015'e göre yeni (ilk) belgelendirme yapılamaz. |
| 30 Eylül 2029 | Belgeli tüm kuruluşların geçişi, yeni belgenin düzenlenmesi dahil tamamlanmış olmalıdır; akredite ISO 9001:2015 belgeleri bu tarihten sonra geçerli değildir. |
Üç yıl uzun görünebilir, ancak geçiş denetimi belgelendirme kuruluşunun takvimine, sizin gözetim ve yeniden belgelendirme döngünüze bağlıdır. Belgelendirme kuruluşu geçiş planına göre 2015 belgenizin bitiş tarihini kısaltabilir; geçişi reddeden kuruluşun belgesi ise geçiş döneminin sonunda geçerliliğini yitirir. Son yılda belgelendirme kuruluşlarının yoğunlaşacağını hesaba katarak geçişi bir sonraki gözetim denetiminize planlamak en rahat yoldur.
Madde madde neler değişti?
Aşağıdaki tablo, ISO'nun ve Global ACI'nin resmi açıklamalarıyla, birden çok belgelendirme kuruluşunun geçiş notlarıyla doğrulanan değişiklikleri kendi cümlelerimizle özetliyor. Standardın metnini değil, neye bakmanız gerektiğini anlatır.
| Madde | Ne değişti? | Ne yapmalısınız? |
|---|---|---|
| 3 | Temel terimler (kalite yönetim sistemi, kalite politikası, kalite hedefi) artık standardın kendi terimler maddesinde. | Kalite el kitabı ve prosedürlerdeki tanım ve atıfları gözden geçirin. |
| 4.1, 4.2 | 2024 ekiyle gelen iklim değişikliği değerlendirmesi metne işlendi: iklim değişikliğinin sizin için ilgili bir konu olup olmadığına karar verirsiniz; ilgili tarafların iklimle ilgili şartları olabilir. | Bağlam analizinize kararınızı ve gerekçesini yazın; ilgiliyse risk ve fırsatlara yansıtın. |
| 5.1.1 | Üst yönetimden kalite kültürünü ve etik davranışı teşvik etmesi açıkça bekleniyor. | Üst yönetimin bunu nasıl yaptığını somut uygulamalarla gösterin. |
| 5.2 | Başlık "Kalite politikası" oldu; politikanın bağlam ve stratejik yönle ilişkisi daha açık. | Politikanızı bağlam analizi ve stratejiyle karşılaştırın. |
| 6.1.1–6.1.3 | Risk ve fırsatlar üç alt maddeye ayrıldı: belirleme, risklere yönelik faaliyetler ve fırsatlara yönelik faaliyetler. | Fırsatları risklerden ayrı belirleyip planlayın. |
| 6.3 | Değişikliklerin planlanması güçlendirildi: etkinliğin izlenmesi, değişikliğin duyurulması ve sonuçların gözden geçirilmesi eklendi. | Değişiklik yönetimi prosedürünüze bu adımları ekleyin. |
| 7.1.4, 7.3 | Proseslerin işletimi için ortam kalite kültürü ve etik davranışla ilişkilendirildi; çalışanların farkındalığına kalite kültürü ve etik davranış eklendi. | Farkındalık eğitimlerinize bu konuyu ekleyip kayıt altına alın. |
| 9.3.2, 9.3.3 | Yönetimin gözden geçirmesi girdileri yeniden düzenlendi; ilgili tarafların beklentilerindeki değişiklikler yeni bir girdi. 9.3.3'ün başlığı "sonuçları" oldu. | YGG gündem şablonunuzu güncelleyin. |
| 10.1 | 2015'teki 10.1 ve 10.3 "Sürekli iyileştirme" adıyla tek maddede birleşti; 10.3 artık yok. | Prosedürlerinizdeki 10.3 atıflarını 10.1'e taşıyın. |
| Ekler | Şartların yorumunu açıklayan Ek A genişletildi; Ek B kaldırıldı. Ek A yeni şart getirmez. | Yorum sorularınızda Ek A'ya başvurun. |
Bunların dışında 4.4, 5.3 ve 7.1.5.2 gibi bazı başlıkların ifadesi değişti; operasyon maddesindeki (8) değişiklikler ağırlıkla terim ve düzenle ilgili. Bazı belgelendirme kuruluşlarının yayınlarında geçen başka iddiaları (örneğin yapay zekâ ya da dijitalleşmeye özel yeni şartlar) resmi kaynaklarda doğrulayamadığımız için bu listeye almadık.
Neler değişmedi?
Süreç yaklaşımı, Planla–Uygula–Kontrol et–Önlem al döngüsü, risk temelli düşünce, yedi kalite yönetimi ilkesi ve "dokümante edilmiş bilgi" yaklaşımı yerinde duruyor. Standart yine belirli sayıda zorunlu prosedür istemiyor; kapsam, kalite politikası, kalite hedefleri ve standardın saklanmasını istediği kayıtlar temel olmaya devam ediyor. Tasarım, satın alma, üretim ve hizmet sunumu, uygun olmayan çıktı gibi operasyon şartlarında köklü bir değişiklik yok. Kısacası çalışan bir ISO 9001:2015 sistemini çöpe atmıyorsunuz; belirli noktaları güncelliyorsunuz.
Geçiş için boşluk analizi nasıl yapılır?
Boşluk (gap) analizi, mevcut sisteminizi yeni sürümün şartlarıyla karşılaştırıp eksikleri bulduğunuz çalışmadır. Pratik bir sıra şöyle olabilir:
- Ekibi ve takvimi belirleyin. Kalite sorumlusu, üst yönetimden bir temsilci ve gerekiyorsa danışmanınızla bir geçiş sorumluluğu tanımlayın; belgelendirme kuruluşunuzdan geçiş planını isteyin.
- Değişiklikleri tek tek ele alın. Yukarıdaki tablodaki her satır için "bunu bugün karşılıyor muyuz, hangi kayıtla gösteriyoruz?" sorusunu sorun ve sonucu yazın: karşılanıyor, kısmen, eksik ya da uygulanamaz.
- Kayıtlarla eşleştirin. Bağlam analizi, ilgili taraflar listesi, kalite politikası, risk ve fırsat kaydı, değişiklik yönetimi prosedürü, eğitim kayıtları ve YGG tutanakları değişikliklerden en çok etkilenen belgelerdir.
- Eksikleri eyleme çevirin. Her eksik için sorumlu ve termin belirleyin; bunları düzeltici faaliyet olarak takip etmek, denetçiye "nasıl izliyorsunuz?" sorusunun cevabını hazır verir. DÖF'ün nasıl yazılıp kapatılacağını DÖF nedir? rehberimizde anlattık.
- Dokümanları güncelleyin ve duyurun. Etkilenen dokümanları revize edin, "ISO 9001:2015" atıflarını ve madde numaralarını yeni sürüme çevirin, değişiklikleri ilgili çalışanlara duyurun ve farkındalık eğitimini verin.
- İç tetkik ve YGG ile doğrulayın. Yeni şartları kapsayan bir iç tetkik yapın ve sonuçları yönetimin gözden geçirmesinde değerlendirin. Tetkiki nasıl planlayacağınızı iç tetkik rehberimizde bulabilirsiniz.
Geçiş denetimi nasıl yapılır?
Geçiş denetimi ayrı bir denetim olmak zorunda değildir: gözetim denetimi, yeniden belgelendirme denetimi ya da özel bir denetimle birlikte yapılabilir ve uzaktan yürütülebilir. Denetçi yeni şartların sisteminize nasıl işlendiğine bakar; bu nedenle ek denetim süresi gerekebilir. Denetimde ilk istenecekler genellikle güncellenmiş bağlam analizi ve politika, risk ve fırsat kayıtları, değişiklik yönetimi kayıtları, farkındalık eğitimi kanıtları, yeni şartları kapsayan iç tetkik raporu ve YGG tutanağıdır. Denetimin genel akışını ISO 9001 belgesi nasıl alınır? rehberimizde anlattık. Geçiş başarıyla tamamlandığında belgelendirme kuruluşu ISO 9001:2026'ya göre yeni belge düzenler; geçişin tarihi ve sonucu belgelendirme kuruluşunun kararına bağlıdır.
KaliteGO geçiş analizi
KaliteGO'da ISO 9001:2015'e göre hazırlanan firmaların panelinde "ISO 9001:2026 Geçişi" ekranı açılır. Analizi başlattığınızda yukarıdaki her değişiklik ayrı bir madde olarak listelenir ve firmanızın mevcut kayıtlarıyla otomatik eşleştirilir: ilgili belge üretilmiş mi, yayında mı, yeni sürümün yayımından sonra gözden geçirilmiş mi; risk kaydında fırsatlar ayrıca tanımlanmış mı; iklim değişikliğine değinen kayıt var mı; son iç tetkik ve YGG ne zaman yapılmış?
- Her maddeyi karşılanıyor, kısmen, eksik ya da uygulanamaz olarak işaretler, kanıtınızı not edersiniz.
- Eksik bir maddeden tek tıkla düzeltici faaliyet (DÖF) açılır; sorumlu, termin ve kapanış DÖF ekranında izlenir.
- İlerleme yüzdesi panelde görünür; tüm maddeler kapandığında firmanızı tek adımda ISO 9001:2026'ya geçirirsiniz.
- Analizin özeti, belgelendirme kuruluşunuza verebileceğiniz yazdırılabilir bir dokümandır; tarayıcıdan PDF olarak da kaydedebilirsiniz.
Geçiş analizi tüm ücretli planlarda ve 14 günlük ücretsiz denemede açıktır. Sisteminizi yeni kuruyorsanız firma profilinizde doğrudan ISO 9001:2026'yı seçebilirsiniz; belge seti ve hazırlık takibi yeni sürüme göre hesaplanır.
Kaynaklar
Bu rehber 9 Ekim 2026'da aşağıdaki resmi kaynaklara dayanarak hazırlandı. Standardın tam metni için ISO'ya ya da Türkçe baskı yayımlandığında TSE'ye başvurun.
- ISO — ISO 9001:2026 katalog sayfası ve ISO 9001:2026 sık sorulanlar
- ISO — ISO 9001:2015/Amd 1:2024 (iklim değişikliği eki)
- Global ACI — ISO 9001:2026 geçiş şartları duyurusu ve Global ACI-TECH-3-TR 2029-09-30 (M) dokümanı
- IAF — arşiv sitesi duyurusu (IAF 1 Ocak 2026'dan itibaren faaliyette değil; yerini Global ACI aldı)
- DNV — ISO 9001 revizyonu ve geçiş
Sık sorulan sorular
ISO 9001:2015 belgem ne zamana kadar geçerli?
Akredite ISO 9001:2015 belgeleri 30 Eylül 2029'dan sonra geçerli değildir; bu tarih, akreditasyon kuruluşlarının uluslararası çatısı Global ACI'nin geçiş dokümanında yer alır. Belgenizin üzerindeki bitiş tarihi daha erkense o tarih geçerlidir; belgelendirme kuruluşunuz geçiş planına göre bitiş tarihini kısaltabilir.
ISO 9001:2015'e göre yeni belge almak hâlâ mümkün mü?
Global ACI takvimine göre 31 Mart 2028'den sonra ISO 9001:2015'e göre yeni (ilk) belgelendirme yapılamaz. Sisteminizi bugün kuruyorsanız doğrudan ISO 9001:2026'ya göre kurmanız, belgeyi aldıktan kısa süre sonra ikinci bir geçiş yapma yükünü ortadan kaldırır.
Geçiş denetimi ayrı bir denetim mi?
Zorunlu olarak değil. Geçiş denetimi gözetim denetimiyle, yeniden belgelendirme denetimiyle ya da ayrı bir özel denetimle yapılabilir ve uzaktan yürütülebilir; ek denetim süresi gerekebilir. Hangi denetimle geçeceğinizi belgelendirme kuruluşunuzla erkenden kararlaştırın.
Bütün dokümanlarımı yeniden yazmam gerekiyor mu?
Hayır. Değişiklikler sınırlıdır ve madde yapısı korunmuştur. Bağlam analizi, liderlik ve kalite politikası, risk ve fırsat, değişiklik yönetimi, farkındalık ve yönetimin gözden geçirmesiyle ilgili dokümanlarınızı güncellemeniz, standart atıflarını yeni sürüme çevirmeniz çoğu kuruluş için yeterlidir.
ISO 9001:2026'nın Türkçesi (TS EN ISO 9001:2026) yayımlandı mı?
Bu rehberin güncellendiği tarihte TSE'nin sitesinde TS EN ISO 9001:2026 duyurusu bulamadık. Rehberde ve KaliteGO'da kullanılan Türkçe madde başlıkları bu nedenle bizim çevirimizdir; resmî Türkçe metin yayımlandığında güncellenecektir.